Tüketim Tarihi Yaklaşan ve Tarihi Geçmiş Ürünlerin Satıldığı Zincir Market Açıldı
Türkiye’de besin fiyatlarındaki süratli yükseliş dar gelirliyi her geçen gün daha da zorluyor. Alım gücünün erimesiyle birçok temel esere ulaşmak güçleşirken, vatandaşlar çarşı ve pazardan eli boş dönüyor. Sofralar giderek sadeleşirken, İstanbul’un da ortalarında bulunduğu 4 vilayette şubeleri bulunan bir marketin önünde uzun kuyruklar oluşuyor.
NEFES gazetesinden Unsur Çıtır, Eskişehir’de ziyaret ettiği marketteki tecrübelerini aktardı.
Kaynak – NEFES/İlke Çıtır
Marketin sloganı “İsraf Savaşçısı”
“İsraf Savaşçısı” sloganıyla faaliyet gösteren marketin ismi tabloyu daha da çarpıcı kılıyor: Yenir Market. NEFES, marketin Eskişehir şubesini ziyaret etti. Şubede, tavsiye edilen tüketim tarihi geçmiş ya da son kullanma tarihine sayılı günler kalan eserler indirimli fiyatlarla satışa sunuluyor. Raflarda ise büyük zincir marketlerin satıştan çıkardığı eserler yer alıyor.
Bakliyattan süt eserlerine, paklık materyallerinden bebek bezine kadar geniş bir eser yelpazesi, yüzde 80’e varan indirimlerle sunuluyor. Bu eserler, artan fiyatlar karşısında temel gereksinimlerini karşılamakta zorlanan dar gelirli vatandaşlar için cazip bir alternatif oluşturuyor.
Markette “bilgilendirici” anonslar yapılıyor.
Anonsta, tavsiye edilen tüketim tarihi (TETT) ile son kullanma tarihi (SKT) ortasındaki fark anlatılıyor; SKT’nin eserin itimatla tüketilebileceği son tarihi, TETT’nin ise en düzgün kaliteyi tabir ettiği, bu tarihin aşılmasının eserin çabucak bozulduğu manasına gelmediği vurgulanıyor. Tadında, dokusunda ya da görünümünde sorun yoksa eserlerin bu tarihten sonra da satışa sunulabildiği belirtiliyor.
Bazı eserlerde tüketim tarihi bir yıl geçmiş.
Markette yemeklik gereçlerden süt eserlerine, hazır besinden hijyen eserlerine kadar geniş bir çeşitlilik var. Etiketlerdeki fiyatlar, adeta birkaç yıl öncesinin Türkiye’sini hatırlatıyor; yüzde 50’den yüzde 80’e varan indirimler birinci anda yüz güldürüyor. Fakat bu sevinç uzun sürmüyor. Rafların büyük kısmını, tavsiye edilen tüketim tarihi aylar evvel geçmiş, hatta neredeyse bir yılı bulan eserler dolduruyor. Alışveriş yapanların birçoklarını emekliler ve öğrenciler oluştururken, üst üste yığılmış eserler ortasından “en az bayat” olanı seçmek için dikkatli bir eleme yapılıyor.
İnsanlar birçok esere kaygıyla yaklaşıyor.
Et ve süt eserlerinde daha temkinli davranan vatandaşlar, riski görece düşük görülen hazır besinler, atıştırmalıklar ve hijyen eserlerine yöneliyor. TETT’si dört ay evvel dolmuş; antep fıstığı, kaju, badem ve fındıktan oluşan 450 gramlık çerez tabağının 130 liradan satılması ise büyük ilgi görüyor. Marketin içindeki kalabalık gün uzunluğu eksilmezken, alışveriş yapanlar eserleri adeta stok yapar üzere alıyor.
Öğle ortasında Yenir Market’e uğrayan lise öğrencileri, 30 liraya aldıkları noodle ile karınlarını doyurduklarını anlatıyor. Birtakım ortaokul öğrencileri ise marketten 1 liraya aldıkları şekeri arkadaşlarına sevinçle gösteriyor. “Son kullanma tarihine bakıyor musunuz?” sorusuna çocuklar, “Tarihi geçmiş lakin ucuz. Diğer dermanımız yok, cebimizde para yok. Ailelerimiz harçlık veremiyor” karşılığını veriyor.
