Tarihin En Büyük Krizini Yaşıyor: Firmalar Tek Tek Kapanıyor! Şehirlerarası Otobüs Taşımacılığı Bitiyor mu?
Türkiye’de kentler ortası otobüs nakliyatı, artan maliyetler ve uçak bileti fiyatlarıyla rekabet edememesi nedeniyle tarihinin en büyük krizini yaşıyor. Son beş yılda firma sayısının 500’den 300’e gerilediği dalda, işletmeciler ayakta kalabilmek için acil vergi takviyesi ve taban fiyat uygulaması talep ediyor.
Kaynak: Songül Dalgıç Bilgili / NEFES
Türkiye genelinde karayolu yolcu nakliyatı yapan ana firma sayısı, son beş yıl içinde büyük bir daralma yaşayarak 500’den 300’e kadar düştü.
Yüksek işletme maliyetleri ve havayolu şirketlerinin uyguladığı dinamik fiyatlandırma siyaseti, otobüs dalını durma noktasına getirdi. Birtakım tanınan güzergahlarda otobüs biletlerinin uçak biletlerinden daha kıymetli hale gelmesi, yolcu tercihlerini değiştirirken birçok mahallî firmanın faaliyetlerine son vermesine ya da büyük markaların bünyesine katılmasına neden oldu.
Türkiye Otobüsçüler Federasyonu (TOFED) Başkanı Birol Özcan, sektörün içinde bulunduğu durumu ‘var olma mücadelesi’ olarak nitelendirerek, 2025 yılının en kuvvetli devirlerden biri olduğunu tabir etti. İşçi, yedek modül ve sigorta üzere masraflardaki fahiş artışların bilet fiyatlarına tam olarak yansıtılamadığını belirten Özcan, bölümün sermayesinin her geçen gün eridiğine dikkat çekti. Ferdi otobüs işletmeciliğinin sona erdiğini vurgulayan Özcan, maliyetlerin yaklaşık yüzde 60’ını oluşturan akaryakıt fiyatlarındaki artışın, nakliyecilik kesimini sürdürülemez bir noktaya taşıdığını lisana getirdi.
Sektör temsilcileri, bilhassa havayolu nakliyeciliği ile ortadaki fiyat farkının kapanmasının yolcu kaybını hızlandırdığını belirtiyor. Örnek olarak İstanbul ile Bodrum ortasındaki bir seyahatte uçak biletleri 850 TL’den başlayan fiyatlarla alıcı bulurken, otobüs biletlerinin 1.200 TL düzeyine yükselmesi karayolu nakliyeciliğine olan talebi önemli oranda düşürdü. Erken rezervasyon imkanlarıyla ucuza bilet satan havayolu şirketleri karşısında rekabet gücünü kaybeden otobüsçüler, araçlarını seferden çekerek otoparklara çekmek zorunda kaldı.
Yaşanan bu kriz, Türkiye’nin en büyük otobüs terminallerinden biri olan Esenler Otogarı’ndaki bilgilere de yansıdı. Pandemi öncesi periyotta günlük 1.800 ile 2.000 ortasında otobüsün çıkış yaptığı terminalde, bugün bu sayı 800’lere kadar geriledi. Dalın ayakta kalabilmesi için kamu hizmeti niteliğindeki bu iş koluna özel bir düzenleme yapılması gerektiğini savunan Birol Özcan, deniz ve havayolu ulaşımında olduğu üzere otobüsçülere de ÖTV’siz yakıt sağlanması ve bir taban fiyat uygulaması getirilmesinin artık kaçınılmaz bir mecburilik olduğunu kelamlarına ekledi.
