Fizik Yasalarına Meydan Okuyan Göktaşı Keşfedildi: İmkansız Bir Hızda Dönüyor!
Fizik kurallarına nazaran çoktan parçalanmış olması gereken dev bir göktaşının fevkalâde dönüş süratiyle keşfedilmesi, gökbilim dünyasında büyük yankı uyandırdı. Mars ile Jüpiter ortasındaki Ana Asteroid Kuşağı’nda tespit edilen bu sıra dışı cisim, asteroidlerin yapısına ve dayanıklılığına dair yıllardır kabul edilen bilimsel kabulleri tekrar tartışmaya açtı. Bilim insanları, kelam konusu keşfin Güneş Sistemi’nin oluşum sürecine ait değerli ipuçları barındırdığı görüşünde.
Fizik maddelerine nazaran çoktan parçalanmış olması gereken dev bir göktaşı, harikulâde dönüş süratiyle gökbilim dünyasında büyük şaşkınlık yarattı.
Ana Asteroid Kuşağı’nda tespit edilen bu sıra dışı cisim, asteroidlerin yapısına ait uzun müddettir kabul gören teorilerin yine kıymetlendirilmesine neden oldu.
Henüz tam kapasiteyle bilimsel müşahedelere başlamadan kıymetli keşiflere imza atan Vera C. Rubin Gözlemevi, Mars ile Jüpiter ortasındaki bölgede yer alan ve “2025 MN45” olarak isimlendirilen bir göktaşını mercek altına aldı. Yaklaşık 710 metre çapındaki bu göktaşı, kendi ekseni etrafındaki bir dönüşünü yalnızca 1,88 dakikada tamamlıyor. Bu kıymet, bugüne kadar büyük asteroidler için kabul edilen fizikî sonların çok ötesinde.
Bilim dünyasında yaygın görüş, büyük asteroidlerin birçoklarının kütleçekimiyle bir ortada tutulan gevşek kaya ve toz yığınlarından oluştuğu tarafındaydı.
Mevcut modellere göre 150 metreden büyük bir göktaşının 2,2 saatten daha kısa sürede dönmesi, merkezkaç kuvvetinin kütleçekimini aşarak cismin dağılmasına yol açmalıydı. Lakin 2025 MN45’in bu hududu açık biçimde aşması, kelam konusu kabullerin sorgulanmasına neden oldu.
Araştırmayı yürüten Sarah Greenstreet liderliğindeki grup, misal biçimde “teorik olarak mümkün görünmeyen” dönüş suratlarına sahip 18 farklı göktaşı daha tespit etti. Elde edilen bulgular, birtakım asteroidlerin sanılanın bilakis gevşek yapılı değil; son derece ağır, tek modül ve yüksek dayanıklılığa sahip olabileceğini ortaya koyuyor.
Uzmanlara nazaran bu cins göktaşları, Güneş Sistemi’nin oluşum sürecindeki şiddetli çarpışmalardan ziyan görmeden çıkmış, milyarlarca yıl öncesine ilişkin son derece eski ve sağlam yapılar olabilir. Bu da onları, erken devir Güneş Sistemi şartlarını anlamak açısından eşsiz birer doğal kayıt haline getiriyor.
Söz konusu keşif, sadece asteroidlerin fizikî özelliklerine dair değil, tıpkı vakitte Güneş Sistemi’nin evrimsel geçmişine ait mevcut teorilere de yeni bir bakış açısı kazandırıyor. Rubin Gözlemevi’nden elde edilen bilgilerin, önümüzdeki yıllarda uzayın erken periyotlarına dair birçok bilinmeyeni aydınlatması bekleniyor.
