Afganistan’da Taliban’ın Yeni Ceza Kanunu Köleliği Yasal Hale Getiriyor
ABD askerlerinin çekilmesi sonrasında Afganistan’da idaresi ele geçiren Taliban, 4 Ocak’ta toplam 119 husustan oluşan yeni ceza kanunlarını yayımladı ve ülke genelindeki mahkemelere uygulanması için gönderdi. Taliban’ın yeni ceza kanununda “efendi” ve “köle” kavramlarının yer alması büyük reaksiyon çekti. Ayrıyeten Afganistan toplumu yeni ceza kanununa nazaran din alimleri, seçkinler, orta sınıf ve alt sınıf olarak 4 kümeye ayrıldı. Sınıflara nazaran farklı cezalar uygulanacağı öğrenildi.
Kaynak: The Diplomat
Afganistan’da idaresi yine ele geçiren Taliban’ın geniş çaplı yeni ceza kanunu büyük reaksiyon çekti.
Taliban’ın yeni ceza kanunu, kozmik olarak kabul edilen avukata erişim, susma hakkı ya da temel tarz garantileri üzere hakları tanımıyor. Ayrıyeten cürüm tanımlamaları muğlak bırakılıyor. Kanunda yer alan “dans etmek yasaklandı” sözü, Taliban’ın kurallarına uymayan her türlü toplumsal cümbüşün yasaklanmasının önünü açıyor. Yeni kanunla, “ahlaksızlık mekânların” yıkılması yasal hale getiriliyor. Ahlaksız yerlerin çerçevesi ise çizilmiyor.
Taliban’ın yeni ceza kanununda “kölelik” tabirleri yer alıyor.
Afganistan’da yürürlüğe alınan yeni ceza kanununun en reaksiyon çeken hususu ise “efendilik” ve “kölelik” kavramları. Kanun hususlarında sıkça geçen “efendi” ve “köle” kavramları Afganistan’da köleliğin hukuken kabul edildiğini gösteriyor. Kölelik kavramı tüm dünyada yasaklanmış durumda.
Ayrıca yeni kanun ile şiddet de legal hale geliyor. Kanunlarda çok ağır yaralanma dışında çocuklara karşı şiddet uygulamanın hata olmadığı yer alıyor. Babaların, namazı kaçırdıkları gerekçesiyle 10 yaşındaki çocukları cezalandırabilecekleri açıkça kanunda yazıyor.
Yeni kanun hususlarına nazaran bayanlar, eşlerinin müsaadesi olmadan dışarıya çıkarsa ceza alacak.
Toplum 4 sınıfa bölünüyor.
Yeni kanun hususları ile Afganistan toplumu 4 sınıfa ayrılıyor: Din âlimleri, seçkinler, orta sınıf ve alt sınıf. Her küme hukuk karşısında farklı muamele görecek. Birebir hatası işleseler bile din âlimleri “uyarı” ile cezalandırılacak, alt sınıftan biri ise mahpus cezası alacak.
Ayrıca yeni kanunla “fesatçı” ya da “sapkın” olarak görülen şahıslar yargılama yapılmadan idam cezası alabilecek.
Rawadari isimli Afgan insan hakları örgütünden yapılan açıklamada, “Bu kanun adaletle ilgili değil. Devletin, istediği herkesi, istediği vakit, hiçbir açıklama yapmadan cezalandırabileceği bir sistem yaratmakla ilgili.” tabirleri kullanıldı.
Birleşmiş Milletler Afganistan İnsan Hakları Özel Raportörü Richard Bennett, X’te yaptığı açıklamada, “Taliban’ın yeni Ceza Muhakemesi Kanunu’nu, insan hakları ve şeriat perspektiflerinden hâlâ inceliyorum; lakin Afganlar açısından sonuçlarının son derece telaş verici olduğu şimdiden çok açık.” tabirlerini kullandı.
