Psikolojiye Göre Sabahları Uyanınca Yatağı Toplamamak Ne Anlama Geliyor?
Pek çoğumuz için güne başlamanın birinci kuralı, çocukluktan itibaren zihnimize kazınan o tanıdık rutinle başlar: Yatağı toplamak. Çarşafları germek ve yastıkları düzeltmek, disiplinli bir hayatın sarsılmaz bir göstergesi olarak kabul edilir. Lakin çağdaş psikoloji, bu esaslı alışkanlığı sarsacak değişik bir gerçeği gösteriyor. Sabahları yatağını dağınık bırakan beşerler, sanılanın tersine ‘tembel’ değil, aslında ender bulunan ve epey kıymetli bir zihinsel özelliğe sahip olabilirler.
Detaylar 👇
Kaynak: https://sante.journaldesfemmes.fr/psy…
Yatağı “jilet gibi” yapma geleneği, aslında hijyenden fazla dış görünüşün ve toplumsal statünün her şeyin önünde tutulduğu Viktorya periyodundan kalma bir mirastır.
O devirde nizamlı bir konut, kişinin karakterinin aynası olarak görülürdü. Ama günümüzün süratli temposunda, bu gelenek yavaş yavaş tesirini yitiriyor. Beşerler artık katı kurallar yerine daha otantik ve âlâ hissettiren ömür biçimlerini tercih ediyor. Bilim dünyası da tam bu noktada devreye girerek, yatağını yapmayanların aslında zihinsel bir özgürlük alanına sahip olduklarını savunuyor.
Uzmanlar dağınıklığın tetiklediği bir yaratıcılığın varlığına işaret ediyor.
Minnesota Üniversitesi’nden psikolog Kathleen Vohs tarafından yürütülen ve Psychological Science mecmuasında yayımlanan araştırmalar, etrafımızdaki nizamın kararlarımız üzerindeki tesirini çarpıcı bir biçimde ortaya koyuyor. Vohs’un bulgularına nazaran, çok sistemli ortamlar bizi inançlı ve klâsik tercihler yapmaya zorlarken, ‘dağınıklık’ beynimizin farklı bir tarafını harekete geçiriyor.
Vohs, ‘Dağınık bir odada bulunmak, çağdaş toplumların ve iş dünyasının en çok muhtaçlık duyduğu şeyi, yani yaratıcılığı besler,’ diyor. Dağınık bir yatak aslında bir ‘yapıcı kaos’ örneğidir. Kişiyi katı konut işi rutinlerinden ve klâsik kalıplardan kurtararak, zihni yeni fikirler üretmeye teşvik eder. Bu şahıslar, güçlerini yalnızca görsel bir tatmin sağlayan estetik misyonlara harcamak yerine, bu enerjiyi sabahın birinci saatlerinde daha verimli ve yenilikçi süreçlere aktarırlar. Bir nevi ‘karar yorgunluğu’ndan kaçınarak, zihinsel kapasitelerini günün daha kıymetli işleri için saklarlar.
Elbette bu durum, yatağını toplayanların kusurlu olduğu manasına gelmiyor.
Psikolojik açıdan bakıldığında, yatağını titizlikle yapan şahıslar çoklukla mükemmeliyetçi bir yapıya sahip olabilirler. Onlar için sabah bu küçük alanı denetim altına almak, günün geri kalanındaki belirsizliklerle başa çıkmak için bir inançlı bir alan oluşturur. Lakin yatağını dağınık bırakanlar, bu dışsal denetime muhtaçlık duymadan da güne başlayabilen, belirsizliğe karşı daha toleranslı profillerdir. Bu durum, tembellikten çok iki farklı zihinsel işleyiş biçimidir.
Meselenin ruhsal boyutunu destekleyen çok kıymetli bir sıhhat argümanı da bulunmaktadır.
Kingston Üniversitesi tarafından yapılan bir çalışma, yatağı toplamanın sıhhat açısından ziyanlı olabileceğini kanıtlıyor. Gece uzunluğu biriken beden ısısı ve nem, yatak sıkıca toplandığında çarşafların ortasına hapsolur. Bu da yaklaşık 1,5 milyon akar (mayt) için harika bir hayat alanı yaratır. Halbuki yatağı dağınık ve açık bırakmak, nemin buharlaşmasını sağlayarak bu alerjenlerin yok olmasına yardımcı olur. Sonuç olarak, yatağınızı bırakmanız hem zihninizi yaratıcılığa açar hem de daha sağlıklı bir uyku ortamı sunar.
